Czasy Antyczne

rzeźbiarz grecki

admin — Tue, 09 Mar 2010 08:02:48 +0000

Bryaksis rzeźbiarz grecki z Karii, osiadły prawdopodobnie w Atenach. Działał w drugiej poł. IV w. p.n.e. i był jednym z czterech wielkich rzeźbiarzy pracujących przy słynnym mauzoleum w Halikarnasie. B. był również twórcą słynnego posągu kultowego Serapisa, wykonanego ze złota i drzewa. Posąg ten stał w Serapejon w Aleksandrii i stał się prototypem przedstawień tego bóstwa. B. wykonał poza tym portret Seleukosa. Sygnatura artysty znajduje się na płaskorzeźbionej bazie pomnika zwycięzcy, znalezionego w Atenach.

Brygos garncarz ateński (V w. p.n.e.), w którego warsztacie pracował nieznany z imienia mistrz malarstwa czerwonofigurowego na wazach, słynny z niezwykle żywego rysunku swych dziel. W literaturze artysta ten znany jest jako malarz Brygosa.

Brytania (Britannia) dziś Wielka Brytania; zwana też Albion, Insula Albionum. Nazwą B. Rzymianie obejmowali albo obie wyspy (B. maior i B. Hibernid) i wtedy używali zwykle tej nazwy w liczbie mnogiej, lub też tylko wyspę większą. Ze względu na bogate złoża cyny B. znana była już od epoki brązu. Pierwszy opisał ją Grek Pyteas. Rzymianie poznali ją dzięki Cezarowi, który wylądował tam w latach 56 i 55 p.n.e. (lecz nie zdołał jej podbić). Podbój B. rozpoczął Agrykola w r. 43 n.e., ostatecznie zaś prowincją rzymską stała się B. w r. 84. Rzymianie zbudowali tam szereg umocnień nadgranicznych. W r. 407 wojska rzymskie opuściły B., lecz przez dłuższy czas pozostawała ona jeszcze pod wpływem kultury rzymskiej.

Brundyzjum

admin — Tue, 09 Mar 2010 08:02:25 +0000

Brundyzjum (Brundisium) dziś Brindisi; miasto portowe w Kalabrii, w in w. p.n.e. kolonia rzymska na prawie latyńskim, zamienione na municypium w czasie wojny ze sprzymierzeńcami. Sulla uwolnił miasto od podatków w r. 83 p.n.e. W czasach cesarstwa B. było miastem municypalnym i najważniejszym portem na wschodnim wybrzeżu Italii, stąd wyjeżdżano do Grecji i do Azji.

Bruttedius Niger (I w. n.e.) historyk i retor rzymski z czasów Tyberiusza, autor zaginionego pisma, które zawierało opis śmierci Cycerona.

Bruttii mieszkańcy południowej części Italii, zwanej Bruttium, obejmującej dzisiejszą Ka-labrię, na południe od Lukanii; miasta ich utworzyły konfederację ze stolicą w Consentia (dziś Cosenza). W IV w. p.n.e. obronili swą niepodległość przed Aleksandrem z Epiru i Agatoklesem z Syrakuz; największe znaczenie osiągnęli w III w. p.n.e. Założyli szereg miast w głębi kraju, unikając wybrzeży; porty nadmorskie były zamieszkane przez Greków. B. w czasie drugiej wojny punickiej walczyli po stronie Hannibala, za co zostali srogo ukarani przez Rzymian; ziemie ich podzielono między Lukanię, Kalabrię i Apulię.

warowne miasteczko w Galii

admin — Tue, 09 Mar 2010 08:02:06 +0000

Brixellum dziś Brescello; warowne miasteczko w Galii Cyzalpińskiej, na prawym brzegu Padu. Tu cesarz Otho popełnił samobójstwo w 69 r.

Brixia dziś Brescia; miasto w Galii Cyzalpińskiej, stolica plemienia galickiego Cenomanów, za Augusta kolonia rzymska.

Brizo bogini czczona na Delos, głównie przez kobiety; składano jej w ofierze małe łódeczki wypełnione żywnością, aby opiekowała się żeglarzami na morzu.

brontejon (gr. bronte grzmot) maszyna teatralna służąca do wywoływania efektów akustycznych, przede wszystkim do naśladowania grzmotów. Był to kocioł spiżowy, w którym przetaczano kamienie.

Brukterowie (Bructeri) plemię germańskie mieszkające w sąsiedztwie Fryzów i Chauków (zob. Chauci), między rzekami Amisia i Luppia aż do Lasu Hercyńskiego.

bnuna (łac. skrócone: brevissima dies najkrótszy dzień) 25 grudnia, najkrótszy dzień roku; w przenośni chłód, mróz i okres’ zimowy.

broda

admin — Tue, 09 Mar 2010 08:01:43 +0000

broda (gr. pogoń, łac. barba) Egipcjanie od najdawniejszych czasów golili b. Noszenie jej wchodzi w modę pod wpływem Semitów dopiero w ostatnim okresie niezależnego państwa egipskiego. Tylko niektóre bóstwa są wyobrażane z b., niektórzy faraonowie na portretach mają sztuczną, przyklejoną b. Sumerowie golili twarze całkowicie, natomiast wszyscy Sernic! zawsze nosili b., tak jak Babilończycy i Asyryjczycy, Aramejczycy i Żydzi. U Żydów zgolenie b. oznaczało żałobę, ogolenie przemocą innego człowieka było dla niego największą obelgą. Beduini i Arabowie również zawsze nosili b. Grecy w najdawniejszym okresie nosili b; golili jednak wąsy, jak to widać na zabytkach sztuki. Od V w. p.n.e. noszono pełny zarost, od czasu podboju macedońskiego zaczęto się golić, b. nosili tylko filozofowie i starcy. U Etrusków moda noszenia zarostu przechodzi te same etapy, co u Greków. Rzymianie w okresie królów i wczesnej republiki nosili b., zaczęli się golić w II w. p.n.e. Scypion Afrykański Starszy był pierwszym Rzymianinem, który golił się codziennie. Chłopcy golili się po raz pierwszy po uzyskaniu dużego zarostu, ogolenie pierwszej b. było aktem uroczystym. Hadrian (II w. n.e.) wprowadził na nowo zwyczaj noszenia b. i dopiero Konstantyn go odrzucił. Z późniejszych cesarzy b. nosił jedynie Julian Apostata.